صديقه طاهره در نگاه ائمه معصوم عليهم السلام

 

مقام والاى حضرت فاطمه زهراعليها السلام فقط‏ازمنظر معصومين‏عليهم السلام كه همتاى ايشانند،قابل بيان است. كلمات و سخنان اين‏بزرگواران حكايت از كرامت و عظمت والاى‏اين بانوى عالمه دارد:

1 - فاطمه ‏عليها السلام از نگاه امام‏اميرالمؤمنين ‏عليه السلام

در آخرين لحظات عمر مبارك حضرت ‏فاطمه‏ عليها السلام وصاياى خويش را به همسرشان‏مى‏نمودند كه «اى پسرعمو! توهرگز مرا دردوران زندگى دروغگو وخائن نيافتى و هرگز بافرمانت مخالفت نكردم.»

على‏ عليه السلام كه شاهد درگذشت تنها ياور وتسلى بخش خود است، مى ‏فرمايد: «پناه به‏ خدا! تو داناتر و پرهيزگارتر و گرامى ‏تر و نيكوتراز آنى كه من به جهت مخالفت كردنت‏با خود،تو را نكوهش كنم. دورى از تو و احساس‏فراقت‏برمن گران خواهد بود ولى گريزى از آن‏نيست. به خدا سوگند! با رفتنت مصيبت‏رسول خداصلى الله عليه وآله را برمن تازه كردى. انالله وانااليه راجعون از اين مصيبت‏بزرگ و دردناك‏و تاثرآور و حزن‏انگيز!» ⁽¹⁾

دقت دركلام على‏عليه السلام در اين لحظات ‏شدت علاقه و احترامش را به فاطمه ‏عليها السلام ‏مى ‏رساند. در نگاه امام على‏عليه السلام فاطمه درچنان مرتبه والايى از زهد و خداترسى و عمل‏به احكام الهى قرار دارد كه تصور مخالفت او باهمسرش ممكن نيست. حضرت على‏عليه السلام درپاسخ به ادعاهاى بى‏اساس معاويه مبنى برفضايل امويان در نامه‏اى مى ‏نويسد: «... دوسيد جوانان اهل بهشت از ماست و «صبية‏النار» از شماست، كودكانى كه نصيب آنان‏آتش گرديد. بهترين زنان جهان از ماست. و«حمالة‏الحطب‏» آنكه هيزم كشد براى‏دوزخيان از شماست. اين فضليت‏ها از ماست‏و آن فضيلت‏ها از شماست...» ⁽²⁾

در شعرى كه به ايشان منسوب است،مى‏فرمايد: «من به فاطمه و فرزندانش مباهات‏مى‏كنم! آن گاه به رسول خداصلى الله عليه وآله افتخارمى‏كنم در آن هنگام كه فاطمه را به همسرى‏من درآورد.» ⁽³⁾

شخصيت والايى چون حضرت على‏عليه السلام به ‏همسرى بانوى جهان افتخار مى‏ كند وهمسرى با او را ملاك برترى خود وشايستگى ‏اش بر رهبرى اسلام مى ‏داند.

2 - فاطمه‏ عليها السلام از نگاه امام حسن‏ مجتبى ‏عليه السلام

امام حسن‏عليه السلام در موارد بسيارى ازمادرشان سخن گفته ‏اند. من جمله: «شبى‏ديدم مادرم در محراب به نماز ايستاده است وتا طلوع خورشيد مشغول ركوع و سجود بود وشنيدم براى يكايك مردان و زنان دعا مى ‏كردو آنان را نام مى‏برد ولى براى خود چيزى‏نخواست. عرض كردم: مادر! چرا همان گونه ‏كه براى ديگران دعا مى‏كنى، براى خود دعانمى‏كنى؟ فرمود: فرزندم! اول همسايه بعد ازآن خانه.» ⁽⁴⁾

3 - فاطمه ‏عليها السلام از نگاه امام حسين‏ عليه السلام

در روز عاشورا، در آن هنگام كه لشكردشمن امام حسين‏ عليه السلام را احاطه كرد. ضمن‏ خطبه مفصلى فرمودند: «مرا بين كشته شدن‏و ذلت مخير كرده‏اند و من هرگز تن به پستى‏نمى‏دهم. خدا و رسول مرا از چنين كارى بازمى‏دارند. همچنين نياكان پاك و دامن‏هاى‏مطهر و پاكيزه اجازه چنين پذيرشى را به من‏نمى‏دهند.» ⁽⁵⁾

در يك كلام، امام حسين‏عليه السلام دليل‏پايمردى و مقاومت‏خويش را تربيت الهى ‏فاطمه‏ عليها السلام مى ‏داند.

امام حسين‏عليه السلام نقل مى‏كند: «آن زمان كه‏رسول خداصلى الله عليه وآله در خانه ام‏سلمه بود،صرصائيل (يكى از فرشتگان الهى‏» نزد پيامبرآمد و عرض كرد: نور را به عقد نور درآور.پيامبر فرمود: چه كسى را براى چه كسى؟گفت: دخترت فاطمه ‏عليها السلام را براى‏على ‏ابن ابى‏ طالب. سپس در حضور جبرئيل وميكائيل و صرصائيل فاطمه را به عقد على‏ درآورد.» ⁽⁶⁾

4 - فاطمه‏ عليها السلام از نگاه امام سجادعليه السلام

امام سجادعليه السلام مى‏فرمايد: «وقتى كه قيامت‏فرا رسد، منادى ندا مى ‏دهد: در اين روز، ترس‏و اندوهى به خود راه ندهيد. همه خوشحال ازاين عفو عمومى سربالا مى‏برند. فاطمه‏عليها السلام‏وارد محشر مى‏شود و گفته مى‏شود كسانى كه‏به آيات ما ايمان آوردند و مسلمان شدند به ‏جز مسلمانانى كه دوستدار اهل‏بيت هستند، همگى سرها را بزير اندازند. آن گاه اعلام‏ مى‏شود: اين است فاطمه دخت محمدصلى الله عليه وآله.او و همراهانش به سوى بهشت مى‏روند.خداوند فرشته‏اى را خدمت وى مى‏فرستد ومى‏گويد: حاجتت را از من بخواه!

فاطمه عرض مى‏دارد: پروردگارا! حاجت‏من آن است كه مرا و كسانى را كه فرزندان‏مرايارى كردند، مورد عفو قرار دهى.» ⁽⁷⁾

5 - فاطمه ‏عليها السلام از نگاه امام ‏محمدباقرعليه السلام

امام باقرعليه السلام به جابر روايت كردند كه: «...چون قيامت‏شود، جبرئيل ندا مى‏دهد:خديجه دختر خويلد كجاست؟ مريم دخترعمران، آسيه دختر مزاحم، ام كلثوم خوهرموسى كجايند؟ آنان از جاى بر مى خيزند...اى اهل محشر! امروز من كرامت را براى‏محمد و على و حسن و حسين و فاطمه‏عليهم السلام‏قرار دادم. سرها را پايين بياندازيد و چشمها رافرو ببنديد، چون فاطمه مى‏خواهد به بهشت‏برود. سپس جبرئيل ناقه‏اى بهشتى مى‏آورد وآن حضرت را به بهشت مى‏برد و ليكن ايشان‏وقتى نزديك بهشت مى‏رسد درنگ مى‏كند.خداوند مى‏فرمايد: درنگ شما براى چيست؟

فاطمه مى‏گويد: پروردگارا! دوست دارم درچنين روزى مقامم شناخته شود. خداوند مى ‏فرمايد: اى دختر حبيبم! برگرد و نظرافكن و هركس را كه دوستى تو يا دوستى يكى‏از فرزندان تو در دلش باشد، او را گرفته و واردبهشت كن.»

در ادامه امام باقرعليه السلام مى‏ فرمايد: «به خداسوگند! اى جابر در آن روز فاطمه شيعيان ودوستانش را همانند پرنده‏اى كه دانه خوب رااز دانه بد جدا مى‏كند، از بين جمعيت جدامى‏ كند.» ⁽⁸⁾

6 - فاطمه ‏عليها السلام از نگاه امام جعفرصادق‏ عليه السلام

مرحوم مجلسى در ضمن روايتى از امام‏صادق‏عليه السلام نقل مى‏كند: «فاطمه، صديقه‏كبرى است. محور حركت انسانهاى گذشته،معرفت و شناخت‏حضرت فاطمه بوده‏است.» ⁽⁹⁾

سيد هاشم بحرانى روايت ديگرى از امام‏صادق‏عليه السلام نقل مى‏كند كه: «نبوت هيچ‏پيامبرى تكميل نشد مگر اين كه به فضيلت‏آن حضرت اقرار نموده، محبت او را داراباشد.» ⁽¹⁰⁾

امام صادق‏عليه السلام در ذيل آيه شريفه‏«اناانزلناه فى‏ليلة‏القدر»; مى‏فرمايد: منظوراز «ليلة‏» فاطمه و منظور از «قدر» خداونداست. هركس فاطمه را آن گونه كه سزاواراست، بشناسد، «ليلة‏القدر» را درك كرده‏است.» ⁽¹¹⁾

7 - فاطمه‏ عليها السلام از نگاه امام موسى‏كاظم ‏عليه السلام

امام كاظم ‏عليه السلام مى‏فرمايد: «همانا فاطمه،صديقه و شهيده است.» ⁽¹²⁾ سليمان جعفرمى‏ گويد: از امام كاظم‏ عليه السلام شنيدم كه‏فرمودند: «در خانه‏اى كه اسم محمد يا على،حسن، حسين، جعفر، عبدالله و از زنان‏ فاطمه باشد، فقر و تنگدستى وارد نخواهدشد.» ⁽¹³⁾

8 - فاطمه‏ عليها السلام از نگاه امام رضاعليه السلام

امام رضاعليه السلام از اجداد گراميش نقل مى‏كندكه پيامبرصلى الله عليه وآله به على‏عليه السلام فرمودند: سه ‏فضيلت‏ به تو داده شد كه به من داده نشده‏ است. على‏عليه السلام عرض كرد: چه چيزهايى به‏من داده شده است؟ فرمود: تو پدر زنى چون‏من دارى كه من چنين پدر زنى ندارم،همسرى چون فاطمه به تو داده شده كه به‏من داده نشده است، حسن و حسين به توداده شده كه به من داده نشده است.» ⁽¹⁴⁾

امام رضاعليه السلام از پدران بزرگوار خود ازرسول خداصلى الله عليه وآله نقل مى‏كند كه پس از ازدواج‏على و فاطمه‏عليهما السلام خداوند عزوجل فرمودند:«اگر على‏عليه السلام را نمى‏آفريدم براى دخترت‏فاطمه همتا و همسرى در روى زمين يافت‏نمى‏شد.» ⁽¹⁵⁾

9 - فاطمه‏ عليها السلام از نگاه امام جوادعليه السلام

امام جوادعليه السلام خطاب به موسى بن قاسم كه‏گفت: در حج از طرف مادرت نيز زيارت كردم وگاهى هم نكردم; فرمودند: «آن را زياد كن، زيراكه برترين چيزى است كه بدان عمل ‏مى ‏كنى.» ⁽¹⁶⁾

زكريا بن آدم نقل مى ‏كند: «در محضر امام‏رضاعليه السلام بودم كه امام جوادعليه السلام در حالى كه‏بيش از چهار سال از عمرش نگذشته بود،وارد شد. وقتى نشست دستش را روى زمين‏قرار داد و سر به آسمان بلند نمود و مدتى‏طولانى به فكر فرو رفت. امام رضاعليه السلام فرمود:جانم فدايت! چرا اين چنين در انديشه‏اى؟پاسخ داد: به جهت‏ستم‏هايى كه نسبت‏به‏مادرم فاطمه‏عليها السلام انجام دادند.» ⁽¹⁷⁾

10 - فاطمه‏ عليها السلام از نگاه امام هادى ‏عليه السلام

آن حضرت در مورد علت نامگذارى حضرت‏صديقه طاهره‏عليها السلام به «فاطمه‏»، از رسول‏خداصلى الله عليه وآله نقل مى‏ كند: «دخترم فاطمه را بدان‏جهت فاطمه ناميدند كه خداوند عزوجل او ودوستانش را از آتش جهنم به دور نگه‏ مى ‏دارد.» ⁽¹⁸⁾

11 - فاطمه‏ عليها السلام از نگاه امام حسن‏ عسكرى ‏عليه السلام

امام حسن عسكرى‏عليه السلام از امام على‏عليه السلام، ازرسول خداصلى الله عليه وآله نقل مى‏كند كه: «آن هنگام كه‏خداوند آدم و حوا را آفريد، آنان در بهشت‏به‏خود مباهات مى‏كردند. آدم به حوا گفت:خداوند هيچ مخلوقى بهتر از ما نيافريده‏است. خداوند به جبرئيل فرمود: اين دوبنده‏ام را به فردوس برين ببر! زمانى كه واردفردوس شدند، چشمانشان به بانويى افتاد كه‏جامه‏اى زيبا از جامه‏هاى بهشتى در برداشت‏و تاجى نورانى بر سرگذاشته و دو گوشواره‏درخشان به گوشش آويخته بود و بهشت ازپرتو نور چهره‏اش درخشان بود. حضرت آدم‏به جبرئيل گفت: حبيبم‏جبرئيل! اين بانو كه اززيبايى چهره‏اش بهشت‏نورانى گشته، كيست؟گفت: او فاطمه دخترمحمدصلى الله عليه وآله پيامبرى ازنسل تو است كه درآخرالزمان خواهد آمد.گفت: اين تاجى كه‏برسردارد، چيست؟ پاسخ‏داد: شوهرش على‏بن‏ابيطالب‏عليه السلام است. گفت:اين دو گشواره كه بر دوگوش او است چيست؟ پاسخ داد: دو فرزندش‏حسن و حسين مى‏باشند. آدم گفت: حبيبم!آيا اينان پيش از من آفريده شده‏اند؟ گفت:بلى، اينان در علم مكنون خداوند چهارهزارسال پيش از آن كه تو آفريده شوى، وجودداشتند.» ⁽¹⁹⁾

12 - فاطمه ‏عليها السلام از نگاه امام مهدى (عج)

حضرت بقية‏الله(عج) فرمودند: «دختررسول خدا فاطمه‏عليها السلام براى من سرمشق والگوى نيكويى است.» ⁽²⁰⁾

امام مهدى‏عليه السلام كه با ظهور خويش عالم رامتحول مى‏سازد، حضرت فاطمه‏عليها السلام راالگوى عملى و حكومتى خويش مى‏شمرد واين، حكايت از مقام عظماى بانوى عالم،حضرت زهراعليها السلام دارد.

آنچه مطرح شد، قطره‏اى از درياى وجودفاطمه‏عليها السلام بود. ⁽²¹⁾ به اين اميد كه در قيامت مارا مشمول عنايت و شفاعت‏خود قرار دهد.

پى‏نوشتها:

1 - فاطمة‏الزهرا من المهد الى‏اللحد، ص 609 و 610;روضة‏الواعظين، ص 151.

2 - نهج البلاغه، نامه 28.

3 - ديوان امام على‏ابن‏ابى‏طالب(ع)، محمدعبدالرحمن‏عوض، ص 65.

4 - بحارالانوار، ج 43، ص 81 و 82، حديث 3.

5 - همان، ج 45، ص 9.

6 - همان، ج 43، ص 123، حديث 31.

7 - عوالم العلوم، 11/2/1780 و 1779.

8 - بحارالانوار، ج 43، ص 64.

9 - همان، ص 105.

10 - مدينة‏المعاجز به نقل: فاطمة‏الزهرا بهجة‏القلب‏المصطفى، ص 86.

11 - بحارالانوار، ج 43، ص 65، حديث 580.

12 - مرآة‏العقول، ج 5، ص 315.

13 - سفينة‏البحار، ج 4، ص 295.

14 - مسندالرضا، ج 1، ص 119، حديث 81.

15 - همان، ج 1، ص 141، حديث 177.

16 - اصول كافى، ج 4، ص 314، حديث 2.

17 - بحارالانوار، ج 50، ص 59.

18 - لسان الميزان، ج 3، ص 346.

19 - بحارالانوار، ج 53، ص 180.

20 - اهم منابع از كتب روايى و مذهبى بوده است. بويژه‏اصول كافى و بحارالانوار و مجلات پيام زن و آينه عصمت.